Tarsus Sarıulak zeytinyağı, tescilli Sarıulak zeytininden Tarsus ilçesinde üretilen natürel sızma yağdır. Menşe adı, kullanılan meyve ile üretim yerini birlikte tanımlar.
Tarsus Sarıulak Zeytinyağı sicilde, yine coğrafi işaretli Tarsus Sarıulak Zeytininden elde edilen natürel sızma zeytinyağı olarak tanımlanır. Belge ürünün Tarsus ilçesinde üretildiğini söyler. Zeytinlerin hasat edildikten gecikmeden yağa işlenmesi, kayıtlı ürün özelliklerini korumak için belirtilen önemli aşamadır.
Coğrafi sınır neden önemlidir?
Bu ürünün coğrafi işaret türü mahreç değil, menşe adıdır. Sicil coğrafi sınırı Mersin’in Tarsus ilçesi olarak belirler. Dolayısıyla aynı çeşit zeytinden başka yerde üretilen her yağ, bu tescilli adın koşullarını otomatik olarak karşılamaz.
Sicil neyi kaydeder?
Tarsus Ticaret Borsası tarafından tescil ettirilen yağ, 767 numarayla 25 Mayıs 2021 tarihinde menşe adı olarak kaydedilmiştir. Sicil ürünün parlak sarı rengini de tanıma ekler. Kimyasal analiz aralıkları bu kısa girişte ürünün tüm örneklerine genellenmez; üretim ve coğrafi sınır bilgisi esas alınır.
Hasatta hangi meyve seçilir?
Sicil, zeytinin meyveyi zedelemeyecek biçimde elle veya makineyle ağaçtan toplanmasını ister. Yere kendiliğinden düşüp bekleyen ya da bozulmuş meyveler kullanılmaz. Bu ölçütler, yağ üretiminin yalnız değirmende başlamadığını; hangi zeytinin işleneceğiyle başladığını gösterir.
Taşıma ve temizlik nasıl yapılır?
Hasat edilen zeytinler temiz, gıdaya uygun ve hava alabilen kasalarda taşınır. Sicil beklemenin uzatılmamasını ve sıkımın belirlenen süre içinde tamamlanmasını ister. İşleme hattında dal, yaprak ve toz gibi yabancı maddeler ayrılır; zeytinler içilebilir nitelikte suyla yıkanır. Ardından yüzeydeki fazla su uzaklaştırılır.
Yağ nasıl ayrılır?
Temiz meyve kırılıp ezilerek zeytin hamuruna dönüştürülür. Hamur, sıcaklık ve süre denetimiyle yoğrulur; sonra yağın diğer fazlardan ayrıldığı ekstraksiyon aşamasına geçilir. Sicil birden fazla ayırma yöntemi tarif eder. Böylece tek makine modelinin değil, üretim zinciri boyunca korunan ürün koşullarının tescilde esas olduğu görülür.
Menşe adı hangi bağı kurar?
Tarsus Sarıulak Zeytini başlı başına tescilli bir üründür; yağın sicili bu meyveyi açıkça şart koşar. Yağın Tarsus ilçesinde üretilmesi de aynı tanımın parçasıdır. “Sarıulak” sözcüğünü yalnız çeşit adı gibi okuyup coğrafi sınırı atlamak, menşe adının kaydettiği bağı eksik anlatır.
Tarsus Sarıulak yağı nasıl tanınır?
Yalnız şişenin önündeki çeşit adına bakmak yeterli değildir. Sicilde tescilli Tarsus Sarıulak zeytini ve Tarsus ilçesinde üretim koşulu birlikte yazılıdır. Menşe adı amblemi ve ürünün tescil bilgisi bu bağı anlamaya yardımcı olur. Her Sarıulak adlı yağın aynı coğrafi işaret koşullarını sağladığı varsayılmamalıdır.
Üretim zincirinde ne izlenir?
Belge hasatta sağlam meyve seçimini, hava alan kasayla taşımayı ve beklemenin uzatılmamasını tarif eder. Temizlenen meyve kırılır, hamur hâline gelir, yoğrulur ve yağ diğer fazlardan ayrılır. Bu sıra, yağı yalnız son sıkım işlemine indirgememeyi sağlar. İşlemin her halkası tescilli ürün tarifinin parçasıdır.
Sık yapılan yanlış nedir?
Menşe adını mahreç işaretiyle eş anlamlı kullanmak bu ürünün kayıtlı türünü yanlış verir. Sicildeki analiz aralıklarını piyasadaki bütün şişelerin değişmez değeri gibi sunmak da hatalıdır. Parlak sarı renk tanımını tek başına kalite güvencesi saymak mümkün değildir. Sağlık etkisi veya başka yağlara üstünlük iddiası sicilden çıkarılamaz.
Kısaca ne hatırlanır?
Tarsus Sarıulak zeytinyağının adı hem zeytini hem üretim yerini içerir. Hasat, taşıma ve işleme aşamalarını bir arada okumak ürünün sicilde nasıl tanımlandığını gösterir. Satın alma değerlendirmesinde şişenin kendi bilgisi ayrıca incelenmelidir.